રોકાણકારો માટે હંમેશા એવા વિકલ્પો શોધવાની જરૂર રહે છે જે બેંક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કરતાં વધુ સારું વળતર આપે અને જરૂર પડે ત્યારે પૈસા પણ સરળતાથી ઉપાડી શકાય. LIC મ્યુચ્યુઅલ ફંડ (LIC MF) આવી ઘણી યોજનાઓ ઓફર કરે છે, જેમાં રોકાણકારોને સંભવિત વધુ વળતરની તક મળે છે, સાથે જ પ્રવાહિતા (liquidity) પણ જળવાઈ રહે છે.
બેંક FDમાં રોકાણ કરવું સલામત માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો દર સામાન્ય રીતે નિશ્ચિત હોય છે અને અણધારી જરૂર પડે ત્યારે સમય પહેલાં રોકાણ ઉપાડવા પર દંડ ચૂકવવો પડે છે. તેનાથી વિપરીત, મ્યુચ્યુઅલ ફંડની યોજનાઓમાં રોકાણકાર કોઈપણ સમયે પોતાના એકમો ભુનામણી કરાવી શકે છે, જેને રિડેમ્પશન કહે છે. LIC MFની ડેટ ફંડ શ્રેણીની યોજનાઓમાં આ સુવિધા ખાસ કરીને ઉપયોગી છે.
LIC MFની લોકપ્રિય યોજનાઓમાં લિક્વિડ ફંડ, અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ, શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ અને કોર્પોરેટ બોન્ડ ફંડ જેવા વિકલ્પો સામેલ છે. લિક્વિડ ફંડમાં રોકાણ 1 દિવસથી 91 દિવસની વચ્ચે કરી શકાય છે, જેના વળતર બજારના વ્યાજ દર પર આધારિત હોય છે. આ ફંડમાં ટૂંકા ગાળાની સરકારી સિક્યોરિટીઝ અને એમએસએમઈ બોન્ડ જેવા સાધનોમાં રોકાણ કરવામાં આવે છે. જે રોકાણકારો થોડા વધુ ગાળા માટે રોકાણ કરવા ઈચ્છે છે, તેમના માટે અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ યોગ્ય છે, જે 3 થી 6 મહિનાના ગાળામાં સારું વળતર આપી શકે છે.
શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ અને કોર્પોરેટ બોન્ડ ફંડ જેવી યોજનાઓ 1 થી 3 વર્ષના ગાળા માટે રોકાણ કરવા માંગતા લોકો માટે ઉપયોગી છે. આ યોજનાઓ વ્યાજદરમાં થતા ફેરફારોના આધારે FD કરતાં વધુ વળતર આપી શકે છે. જોકે, ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડના વળતરની ખાતરી હોતી નથી અને બજારના પ્રભાવને કારણે તેમાં વધઘટ થઈ શકે છે.
LIC MFની ઘણી ડેટ યોજનાઓમાં કોઈ લોક-ઇન પિરિયડ હોતો નથી, એટલે કે રોકાણ કર્યા પછી થોડા જ દિવસોમાં રોકાણકાર પોતાના પૈસા ઉપાડી શકે છે. લિક્વિડ ફંડમાં રિડેમ્પશનની પ્રક્રિયા ખૂબ જ ઝડપી હોય છે, સામાન્ય રીતે બીજા જ દિવસે પૈસા બેંક ખાતામાં પહોંચી જાય છે. અન્ય ડેટ ફંડ્સમાં પણ સામાન્ય રીતે 2-3 કામકાજના દિવસોમાં પૈસા મળી જાય છે. આ સુવિધા FD કરતાં ચડિયાતી ગણાય છે, કારણ કે FDમાં નિર્ધારિત સમય વિના પૈસા ઉપાડવા પર ઘણી વાર વ્યાજદરમાં ઘટાડો થાય છે અને દંડ પણ વસૂલાય છે.
કરવેરાની દૃષ્ટિએ પણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની યોજનાઓ અલગ હોય છે. FDના વ્યાજ પર રોકાણકારે તેની કરપાત્ર આવક મુજબ કર ચૂકવવો પડે છે. જ્યારે ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં, જો યોજના લાંબા ગાળા માટે રાખવામાં આવે, તો લાંબા ગાળાના લાભ પર ઈન્ડેક્સેશનનો લાભ મળી શકે છે, જે કરની જવાબદારી ઘટાડે છે. જોકે, ટૂંકા ગાળાના રિડેમ્પશન પર આવક પ્રમાણે કર લાગે છે. રોકાણકારોએ પોતાની કર સ્થિતિ ધ્યાનમાં લઈને જ યોગ્ય યોજના પસંદ કરવી જોઈએ.
LIC MF એ ભારતની સૌથી જૂની અને ભરોસાપાત્ર મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓમાંથી એક છે. તેની પાછળ ભારતીય જીવન વીમા નિગમ (LIC) જેવી સંસ્થાનો ટેકો છે, જે સરકારી માલિકીની કંપની છે. આ કારણે સામાન્ય રોકાણકારોમાં તેની વિશ્વસનીયતા ઉચ્ચ છે. પરંતુ રોકાણ કરતા પહેલાં દરેક રોકાણકારે પોતાનું જોખમ સહન કરવાનું ક્ષમતા, રોકાણનો હેતુ અને સમયગાળો સમજીને જ નિર્ણય લેવો જોઈએ.
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ બજારના જોખમોને આધીન છે. કોઈપણ યોજનામાં રોકાણ કરતા પહેલા યોજના સંબંધિત દસ્તાવેજો (Scheme Information Document) વાંચવા આવશ્યક છે. LIC MFની વેબસાઈટ પર આ બધી માહિતી ઉપલબ્ધ છે, જ્યાંથી રોકાણકારો વિવિધ યોજનાઓની વિગત, ઐતિહાસિક વળતર અને નિયમો જાણી શકે છે. આ રીતે FD કરતાં વધુ સારા વળતરની અપેક્ષા રાખતા અને પ્રવાહિતા ઈચ્છતા રોકાણકારો માટે LIC MFની ડેટ યોજનાઓ યોગ્ય વિકલ્પ બની શકે છે.