વૈશ્વિક બજારો માટે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો તણાવ સૌથી મોટું નકારાત્મક પરિબળ બની રહ્યો છે. આ તણાવની સીધી અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી છે, જ્યાં ગત કેટલાક દિવસોથી ભારે વધઘટ જોવા મળી રહી છે. રોકાણકારોમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે, કારણ કે ભૂ-રાજકીય જોખમો વચ્ચે બજારની દિશા સ્પષ્ટ થઈ શકી નથી.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં તાજેતરમાં આવેલા તણાવને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં ઉથલપાથલ થઈ છે. ભારત જેવા ક્રૂડ આયાતકાર દેશ માટે આ ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. ક્રૂડ તેલના ભાવમાં વધારો થવાથી ફુગાવાનું દબાણ વધી શકે છે, જેની અસર રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની વ્યાજદર નીતિ પર પણ પડી શકે છે. આ કારણોસર રોકાણકારો સાવધાની અપનાવી રહ્યા છે.
ભારતીય બજારમાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી જેવા મુખ્ય સૂચકાંકોમાં મોટી વધઘટ જોવા મળી છે. એક તરફ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો ચોખ્ખા વેચાણ તરફ વળ્યા છે, તો બીજી તરફ સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો ખરીદી કરીને બજારને ટેકો આપી રહ્યા છે. ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી, બેંકિંગ અને ઓટો જેવા ક્ષેત્રોમાં ખાસ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, વૈશ્વિક સંકેતો નબળા હોવાથી બજારમાં અસ્થિરતા ચાલુ રહી શકે છે.
ઈરાન સાથેના તણાવની અસર માત્ર તેલના ભાવ પર જ નથી પડતી, પરંતુ તેનાથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં પણ વિક્ષેપ થઈ શકે છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી વિશ્વના કુલ તેલ વ્યાપારનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે. જો ત્યાં કોઈ અણધારી ઘટના બને, તો તેલના ભાવમાં વધુ વૃદ્ધિ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે આવી સ્થિતિમાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર પણ દબાણ વધશે, કારણ કે ભારત પોતાની ક્રૂડ તેલની જરૂરિયાતનો મોટાભાગનો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો કરે છે.
આ ઉપરાંત, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધોમાં તણાવને કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગમગી રહ્યો છે. સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે ગણાતા સોના અને અમેરિકન ડોલરની માંગમાં વધારો થયો છે. બીજી તરફ, ઉભરતા બજારોમાંથી રોકાણ પાછું ખેંચવાનું વલણ પણ જોવા મળી રહ્યું છે. ભારતીય રૂપિયો પણ ડોલર સામે નબળો પડ્યો છે, જેના કારણે આયાત ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે.
રોકાણકારો માટે સલાહ એ છે કે આવા સમયે ગભરાઈને નિર્ણય ન લેવો. લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં યોગ્ય વૈવિધ્યીકરણ જાળવવું જોઈએ. નિષ્ણાતો કહે છે કે બજારમાં અસ્થિરતાનો લાભ ઉઠાવવા માટે સારા ફંડામેન્ટલ્સવાળા શેરોમાં રોકાણ કરવું યોગ્ય રહેશે. ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓ માટે સ્ટોપ-લોસનું પાલન કરવું જરૂરી છે, કારણ કે અણધાર્યા સમાચારોથી બજારમાં મોટી હિલચાલ આવી શકે છે.
ભારતીય બજાર પર વૈશ્વિક સંકેતોની અસર હંમેશા રહેતી હોય છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ કેટલો લંબાય છે, તેના પર બજારની દિશા નિર્ભર રહેશે. હાલમાં, રોકાણકારોએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચારો પર નજર રાખવાની જરૂર છે. સરકાર અને રિઝર્વ બેંક દ્વારા આ સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, પરંતુ વૈશ્વિક જોખમોને કારણે બજારમાં સાવધાની જરૂરી છે.
આખરમાં, એ સમજવું અગત્યનું છે કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની મૂળભૂત સ્થિતિ મજબૂત છે, પરંતુ વૈશ્વિક ઘટનાક્રમ અલ્પકાલિન અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ ધીરજ રાખવી જોઈએ અને બજારની પ્રતિકૂળ સ્થિતિમાં ઘબરાવું ન જોઈએ. નિયમિત સમીક્ષા અને વ્યવસ્થિત અભિગમથી જ આ સમયગાળામાંથી પસાર થઈ શકાશે.